TR-Metal Endeks Mayıs Ayında Sıçrama Gösterdi
İstanbul Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği tarafından hazırlanan Türkiye Metal Sanayi İhracat Endeksi (TR-Metal Endeks) Nisan ayı sonuçları açıklandı. TR Metal Endeks Mayıs ayında miktar ve değer olarak sıçrama gösterdi; birim değer olarak ise sınırlı düşüş yaşandı.
Küresel pazarlarda Mayıs ayı boyunca ticaret müzakereleri etkili ve belirleyici oldu. ABD ilan ettiği tarifeleri tüm ülkeler için askıya aldı ve ticaret müzakerelerine başladı. Mayıs ayı sonuna kadar sadece İngiltere ile anlaşma sağlandı. Çin ile de müzakereler Mayıs ayında başladı ancak başta AB olmak üzere henüz müzakerelerde yeterli ilerleme sağlanamadı. Müzakerelere ilişkin belirsizlikler devam etmesine rağmen küresel piyasalarda müzakerelere iyimserlik görüldü. Buna bağlı olarak metal fiyatları sınırlı ölçüde yükseldi. ABD’nin bozulan mali görünümü nedeniyle kredi notu düştü ve ABD doları değer kaybetti. ABD Merkez Bankası temkinli duruşunu Mayıs ayında koruyarak faiz oranlarını değiştirmedi. İngiltere Merkez Bankası faizleri indirdi; Avrupa Merkez Bankası’ndan ise yeni faiz indirimi beklentileri sürmekte. Bu küresel koşullar içinde TR-Metal Endeksi miktar ve değer olarak önemli artış gösterdi. Tarife belirsizliği ortamında Türkiye güvenli tedarikçi özelliği ile öne çıktı.
TL Varlıklara Yeniden Dönüş Başladı
Yurtiçinde Mart ayında yaşanan finansal şokların ardından T.C. Merkez Bankası Mayıs ayında da ilave sıkılaşma önlemleri almaya devam etti. İlave sıkılaşma önlemleri sonuç vermeye başladı. Dövize olan talep azaldı ve TL varlıklara yeniden dönüş başladı. Buna bağlı olarak Merkez Bankası döviz rezervleri yeniden artmaya başladı. Mayıs ayı boyunca TL’de değer kaybı yavaşlayarak devam etti. İlave sıkılaşma önlemleri sonucu kredi faiz oranları yüzde 60’ı aştı. Mayıs ayı boyunca ilave sıkılaşmanın bir diğer etkisi iç pazarda yavaşlama oldu. Finansmana erişimde sıkıntılar arttı, reel sektör bu koşullarda daha çok zorlanmaya başladı.
Dünya ve Avrupa Metal Sanayi PMI Verileri Mayıs Ayında Geriledi
Küresel sanayi PMI verisi, Mayıs ayında 49,8 puandan 49,6 puana indi ve daralma bölgesinde kaldı. Çin, ABD ve AB’de sanayi PMI verileri Nisan ayının altında gerçekleşti. Türkiye’de Mart ayında sanayi üretiminde zayıf eğilim sürdü; İSO Sanayi PMI verisi Mayıs ayında 47,2 puan ile daralma bölgesinde kalarak son 22 ayın en düşük seviyesine indi. Mayıs ayında yaşanan ekonomik, ticari ve jeopolitik gelişmelerin ve beklentilerin oluşturduğu koşullar içinde küresel metal sanayinde faaliyetler zayıfladı. Küresel metal sanayi üretim PMI verisi 47,6 puandan 45,7 puana indi; üretimde daralma sürdü. Alınan siparişler PMI verisi ise 46,1 puandan 45,6 puana düştü.
Avrupa metal sanayi PMI verileri yeni yılın ilk çeyrek döneminde toparlanma çabası içinde oldu. Ancak Nisan ve Mayıs aylarında toparlanma çabası zayıfladı. Avrupa metal sanayi üretim PMI verisi 46,0 puandan 45,9 puana indi. Alınan siparişler PMI verisi ise 43,4 puan oldu. Avrupa’daki metal sanayi Mayıs verileri daralmanın sürdüğüne işaret etmekte.
TR-Metal Endeks Mayıs Ayında Sıçrama Gösterdi
Metal sanayi ihracat miktar endeksi Mayıs ayında önemli ölçüde yükseldi. Mayıs ayında pazarlarda tarifeler ve ticaret müzakerelerinin belirsizlikleri etkili oldu. Bu ortamda miktar endeksi Nisan ayında 125,3 puan iken Mayıs ayında 144,70 puana çıktı. Endeks 2024 Mayıs ayından sonraki en yüksek seviyeye ulaştı.
Metal sanayi ihracat değer endeksi Mayıs ayında önemli ölçüde arttı. Değer endeksi miktardaki önemli artışa bağlı olarak büyüme gösterdi. Mayıs ayında değer endeksi 160,5 puandan 183,6 puana çıktı; Haziran 2022 tarihinden sonraki en yüksek endeks değeri gerçekleşti.
Metal sanayi ihracat birim değer endeksi Mayıs ayında sınırlı ölçüde geriledi. Endeks Nisan ayında 128,08 puan iken Mayıs ayında 126,85 puana indi. Mayıs ayında dünya metal fiyatları sınırlı ölçüde yükseldi. İhracat pazarlarında fiyatların düşürülmesi baskısı sürdü. Bunlara bağlı olarak ihracat birim değer endeksi düştü.
İhracat ortalama birim fiyatları Nisan ayında 4,79 dolar/kg iken Mayıs ayında 4,74 dolar/kg olarak gerçekleşti. Mayıs ayında dünya metal fiyatlarında sınırlı artışlar yaşandı. Çelik, bakır ve alüminyum fiyatları sınırlı ölçüde yükseldi. İhracat birim fiyatları bu gelişmeler içinde sınırlı ölçüde düştü.
Metal ihracatı Mayıs ayında önemli bir sıçrama gösterdi. Küresel pazarlarda ABD’nin yüksek tarife şokları sürerken, ticaret müzakerelerinin başlaması geçici bir iyimserlik yarattı. Ancak müzakerelerde henüz yeterli ilerleme sağlanamadı. Talep tarafında yüksek belirsizlik devam etmekteyken, ABD doları değer kaybetti.
Küresel Pazarlarda Tarife Müzakerelerinin Sonuçları Bekleniyor
Küresel pazarlarda ABD’nin tarifeleri ve müzakereler belirleyici olacak. Birçok ülke ile tarifeler müzakere edilmekte. 90 gün askıya alınan tarifeler için zaman Temmuz ayı başında dolacak. ABD ile Çin ve AB arasında anlaşma büyük önem taşımakta. Metal fiyatlarında belirsizlikler sürmekte. Fiyatlarda sert dalgalanmalar olabilecek. Tüm bu koşullar içinde güvenli tedarikçi Türkiye fırsatlarını değerlendirecek. TL’nin değer kaybı da olumlu katkı sağlayacak.
Beklenti Endeksi Yurtdışı ve Yurtiçi Beklentileri Yansıtıyor
Her ay yapılan beklenti anketi ile oluşturulan beklenti endeksi Mayıs ayı sonuçları, yurtiçi ve yurtdışı beklentilerini yansıtmakta. İhracat pazarlarında ve talepte toparlanma işareti henüz görülmemekte. Ticaret müzakerelerindeki belirsizlikler etkili olmakta. Yurtiçinde ise finansal şok ile alınan yeni sıkılaşma önemlerinin yavaşlatıcı etkileri görülmeye başlandı.
Mayıs Ayı Beklenti Endeksinin Genel Sonuçları
Alınan ihracat siparişleri Mayıs ayında sınırlı düşüş gösterdi. Pazarlarda durağanlık devam etti. Korumacılık önlemleri uygulanmaya başlandı. İhracat siparişleri olumsuz etkilendi.
Mayıs ayında alıcıların fiyat baskısı ve fiyat indirim talepleri devam etti. Metal fiyatları önemli ölçüde geriledi. Bunlara bağlı olarak Mayıs ayında alınan siparişlerde ihracat birim fiyatları düştü.
Sipariş alınan müşteri sayısındaki genel daralma eğilimi yavaşlayarak sürmekte. Mayıs ayında sınırlı düşüş devam etti. Alınan ihracat siparişlerindeki kâr marjları artan küresel rekabetin baskısı altında. Mayıs ayında kâr marjlarında düşüş yavaşladı. Alınan ihracat siparişlerinde tahsilat süreleri Mayıs ayında sınırlı ölçüde uzadı.
Yurtiçinden alınan siparişler Mayıs ayında yeniden azaldı. Mart ayında yaşanan finansal şok ardından alınan ilave sıkılaşma önlemleri iç talepte yavaşlamaya neden oldu. Üretim Mayıs ayında sınırlı ölçüde azaldı. Alınan siparişlerdeki düşüş üretimi sınırladı. Türk lirası cinsinden üretim maliyetlerinde artışlar Mayıs ayında sürdü; kur artışları etkili oldu.
Hammadde ve girdi stokları bir önceki aya göre sınırlı artış gösterdi. Mayıs ayında yurtiçi ve ihracat siparişlerinin oluşturduğu ihtiyaca bağlı olarak hammadde ve girdi stokları yükseldi. Nihai ürün stokları Mayıs ayında değişmedi. Talep beklentilerine göre nihai ürün stokları yeniden belirlenmekte.
